1. Trình tự hành lễ khi đi tảo mộ: Khấn Thần linh trước, Gia tiên sau
Theo văn hóa hiếu đạo truyền thống trong dịp tảo mộ tiết Thanh minh và lễ Chạp mộ tháng Chạp, khi đến nghĩa trang, gia đình luôn dâng hương tại miếu/lăng thờ Thần linh Thổ địa cai quản khu vực trước, sau đó mới bày lễ và đọc văn khấn tại phần mộ của tổ tiên.
2. Bản văn khấn Thần linh Thổ địa và Gia tiên tại mộ phần (Phổ biến trong dân gian)
Lưu ý biên tập: Dưới đây là bài văn khấn truyền thống phổ biến trong dân gian Việt Nam, câu chữ mộc mạc, trang trọng, chú trọng tấm lòng thành kính của con cháu:
Bài văn khấn tại mộ phần:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa, Sơn thần, Long mạch cai quản tại xứ này.
Con kính lạy Hương linh Cụ/Ông/Bà: ………………………… (nêu rõ danh tính, ngày mất của người an nghỉ tại mộ).
Hôm nay là ngày …… tháng …… năm ……………. (Âm lịch), nhân tiết Thanh minh (hoặc nhân dịp Chạp mộ cuối năm), tín chủ con là ………………………… cùng toàn thể con cháu trong gia quyến thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật, trầu cau, quả phẩm, kính dâng trước án.
Chúng con kính xin chư vị Tôn thần cai quản khu mộ phần cho phép gia quyến được dọn dẹp cỏ cây, bồi đắp tu bổ phần mộ được quang đãng, sạch sẽ, bền vững.
Chúng con kính mời Hương linh ………………………… lai lâm thụ hưởng lễ vật, chứng giám lòng thành hiếu thảo của con cháu, phù hộ độ trì cho toàn gia quyến sức khỏe bình an, gia đạo thuận hòa, con cháu hiếu thảo hướng về cội nguồn.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, vái 3 vái).
3. Những lưu ý sau khi dâng hương và hóa vàng tại nghĩa trang
| Bước thực hiện | Cách làm chuẩn mực | Lưu ý an toàn & Văn hóa |
|---|---|---|
| Trong khi chờ tàn tuần hương | Con cháu cùng nhau nhổ cỏ dại, lau bia đá và khơi thông rãnh thoát nước quanh Minh đường. | Không giẫm đạp lên phần mộ xung quanh; giữ trật tự trang nghiêm. |
| Lễ tạ & Hóa vàng | Khi hương cháy được 2/3, vái tạ 3 lễ xin phép hóa một lượng nhỏ tiền vàng. | Đốt tại lò hóa vàng chung hoặc đợi tro tắt hẳn mới rời nghĩa trang để phòng cháy. |
Gia đình có thể tra cứu ngày tiết Thanh minh và lịch Âm Dương từng năm tại Công cụ Lịch Âm Dương & 24 Tiết Khí.
